Mixael Laytman yazır...
Şüuraltı olaraq insanlar həmişə ölüm haqqında
düşünürlər. Onların yaratdığı hər şey ölümü hər hansı bir şəkildə inanmamağa yönəlib.
Bütün tədqiqatlarımız, kəşflərimiz və ixtiralarımız
nəticə etibarilə özümüzü əbədiyyətdə təsdiqləməyə yönəlib. Fiziki bədənin ölümü
ilə unudulmayacağımızı hiss etmirik. Bu, bütün varlığımıza hopub.
Əgər əbədi olsaydıq və ya son hissimiz olmasaydı,
öldüyümüzü bilmədən ölərdik. ...sonra həyatımız tamamilə fərqli olardı.
Yəni- dərin nəfəs alaraq ilhamlanmış həyat sürər və
qaçılmaz sonluqla hesablaşmağa məcbur olmazdıq. Axı, yaxınlaşan ölümün hissi
bizim üçün çox şey ifadə edir. Bu yaxşıdır, yoxsa pis?
Bu, insanın ondan necə istifadə etməsindən
asılıdır. Ölüm hissi olmasaydı, biz sadəcə heyvan olardıq. Hər kəs düşünərdi: “Mən
yalnız bu dünyada mövcud olduğum və həmişə olacağım üçün istədiyimi ala bilərəm”.
Əgər sonun yaxınlaşdığını hiss etsək, bu barədə bir
şey etməyə çalışarıq. Adətən, bu düşüncələrdən qaçmağa, unutmağa çalışırıq və
bu məqsədlə özümüzü elmə, yaradıcı axtarışlara, yaratmağa, ixtira etməyə qərq
edirik... bütün bunlar yalnız ölümə qədər onu dəf etdiyimizi sübut etmək
üçündür. Bu, mahiyyət etibarilə bizi irəli aparır.
Bu, şüuraltının dərinliklərindən qaynaqlanır və təkcə
heyvan səviyyəsində deyil, həm də digər səviyyələrdə, hər şeyin fərqli şəkildə
həll olunduğu ən yüksək mənəvi səviyyələrə qədər baş verir. Orada insan ruhun
içində həyatı kəşf etməyə başlayır və beləliklə, bədən həyatdan müstəqil olur.
Fiziki bədənimdən əlavə, “ruh” adlanan mənəvi bədənimi
də kəşf edib özümü onun içində mövcud hiss etməyə başlayanda, eyni zamanda
heyvani bədənimin nə qədər müvəqqəti olduğunu və nəticədə sadəcə ölməli, cansız
maddəyə çevrilməli olduğunu hiss edirəm.
Ölüm qorxusunu necə dəf etmək olar?
Adətən, insanlar ölüm qorxusunu unutmağa, düşünməməyə,
sadəcə bu fikri başından atmağa, yaddaşlardan silməyə çalışaraq onunla mübarizə
aparır. Amma bu işə yaramır, çünki ölüm onlara daim özünü xatırladır.
Ətrafımızda insanlar daim ölür - qocalıqdan, xəstəlikdən, müharibədən... sadəcə gənc insanlara baxaraq, özümüzü
qeyri-ixtiyari olaraq onlarla müqayisə edirik, yaşlandığımızı və yaşamağa
getdikcə daha az vaxt qaldığını anlayırıq. Başqa sözlə, daim sonla hesablaşırıq
və bu barədə heç nə edə bilmərik.
İnsan bu növbəti vəziyyətə keçəndə onu bu dünyada
heç nə saxlaya bilməyəcək. Ölüm onlar
üçün xüsusi bir şey olmayacaq, sadəcə müşayiət edən bir amil olacaq.
Gələcəkdə ölüm olmayacaqmı?
Hər bir insan öz mənəvi vəziyyətini anlayaraq daha
yüksək səviyyəyə yüksəlir. Gün gələcək bütün
bəşəriyyət buna nail olacaq.
Heyvani bədənimizin bioloji ölümü qalacaq, amma əldə
etdiyimiz mənəvi bədən ölməz olacaq, çünki o, təbiətimizdən kənarda, özümüzdən
kənarda- “almaq yox, vermək” istəyi ilə mövcuddur. Bu mənəvi bədənə “ruh” deyilir.
Ruh bütün metamorfozları öz daxilində deyil, özündən
keçərkən, başqalarında yaşayır. Bunu anlamaq çətindir; bunu hiss etmək
lazımdır. Lakin mənəvi aləmdə hər bir insan başqalarına “vermək”lə öz həyatını
özündə deyil, başqalarında yaşayır. Buna görə də, şəxsi ölüm üçün heç bir əsas
yoxdur, çünki onlar tam təslim vəziyyətindədirlər.
Əslində, mənəvi aləmdə ölən heç bir maddə yoxdur,
çünki siz daim yeni “bəxşiş” istəkləri əldə edirsiniz və onlarda öz
varlığınızı, həyatınızı hiss edirsiniz.
Onlar sizin olmasalar da, onları dolduraraq onları özünüzünkü kimi hiss
edirsiniz.
Bu, kiçik uşağınız üçün bir şey etmək kimidir və özünüz
üçün bir şey etdiyinizdən daha çox bu hissdə özünüzü daha canlı hiss edirsiniz.
Lakin mənəvi aləmdə fiziki bədəninizin hissi tədricən
azalır, geri çəkilir, yox olur və başqalarında həyat hissi yaranır.
Mənbə:https://www.michaellaitman.com/ru/articles/brennyj-mir-i-vechnaya-dusha/
Rus dilindən tərcümə:
Əsədov Seyyub Əsəd oğlu-Şirvan şəhər T. Bağırov
adına 11 №-li tam orta məktəbin tarix müəllimi, “Ən yaxşı müəllim” müsabiqəsinin
(2015-ci il), “Elektron Təhsil” Respublika Müsabiqəsi, “Təhsildə ən yaxşı
İnternet resursları” nominasiyası qalibi (2017-ci il), Respublika “Pedaqoji
Mühazirələr”inin (2003-cü il III dərəcəli Diplom və 2019-cu il Tərifnamə) təltifçisi,
Təhsildə inkişaf və innovasiyalar üzrə IV qrant müsabiqəsinin (2020) qalibi
(“V-XI siniflərdə tarix fənninin tədrisi metodikası” adlı metodik vəsait müəllifi).


UNESCO Beynəlxalq Mərkəzinin nəzdində fəaliyyət göstərən Beynəlxalq Ədəbiyyat və Jurnalistika Akademiyası (МАЛiЖ)