Yer Saatı Ümumdünya Təbiət Fondu (WWF) tərəfindən təşkil
edilən və hər il mart ayının son şənbə günü keçirilən qlobal illik beynəlxalq təşəbbüsdür.
Bu gün müəyyən bir vaxtda, dünyanın hər yerində insanlar işıqlarını və digər
elektrik cihazlarını bir saatlıq söndürürlər. Tədbirin tarixi hər il üçün
unikaldır. AZƏRTAC xəbər verir ki, 2026-cı ildə bu tarix martın 28-nə təsadüf
edir.
Kampaniya yerli vaxtla saat 20:30-dan 21:30-dək
keçiriləcək.
Tədbirin məqsədi qlobal ictimaiyyətin diqqətini
iqlim dəyişikliyi probleminə mümkün qədər geniş şəkildə cəlb etmək və ətraf
mühit problemlərinin həlli üçün vahid fəaliyyətə ehtiyacın olduğunu nümayiş
etdirməkdir.
Yer Saatı ilk növbədə, təbiətə hörmətin simvolik
bir aksiyası, planetin iqlimini qorumaq və onun məhdud resurslarına qayğı göstərmək
üçün qətiyyətli hərəkətlərə ictimai çağırışdır.
Alimlərin fikrincə, 2003-cü ilə qədər insan fəaliyyətinin
planetin ekosistemlərinə təsiri o qədər artmışdı ki, mövcud tendensiyalar davam
edərsə, 2050-ci ilə qədər insanların bəşəriyyətin enerji, su, qida,
tullantıların saxlanmasına olan ehtiyaclarını ödəmək üçün ikinci bir planetə
ehtiyacı olacaq. Buna görə də resursların qorunması problemi kollektiv şəkildə
və müxtəlif səviyyələrdə həll edilməlidir, bugünkü tədbirlərin köməyi ilə dünyanın
istənilən yerində hər bir insan təbii ehtiyatların tükənməsi problemi ilə bağlı
narahatlığını nümayiş etdirə və sağlam bir planetə "səs verə" bilər.
Ətraf mühitin qorunması uğrunda mübarizədə həmrəylik
nümayiş etdirmək üçün elektrik enerjisini bir saatlıq söndürmək ideyası ilk dəfə
2007-ci ildə tək bir yerdə - Avstraliyanın Sidney şəhərində həyata keçirilib.
Növbəti il tədbir geniş dəstək qazanıb (35 ölkədən 100 milyondan çox insan
iştirak edib) və beynəlxalq ekoloji təşəbbüsə çevrilib. O vaxtdan bəri təşəbbüs
getdikcə daha çox insanın, şəhərin və ölkənin iştirakı ilə geniş vüsət alıb.
Bu gün Yer Saatı planetin ən böyük ekoloji
kampaniyasıdır. Dünyanın 180 ölkəsindən təxminən 2 milyard insan həmin aksiyaya
qatılır və 18 mindən çox memarlıq abidəsinin işıqlarını söndürür.
Bundan əlavə, tədbirdə dünyada milyonlarla adi vətəndaş
və minlərlə təşkilat iştirak edir. Bu, tamamilə könüllü bir tədbir olduğundan,
insanlar hansı və neçə elektrik cihazını söndürəcəklərinə özləri qərar verirlər
və şəhər rəhbərliyi şəhər işıqlarının söndürülməsini təşəbbüs göstərir. Təhlükəsizlik
səbəblərinə görə tədbir təşkilatçıları küçə və hava naviqasiya işıqlarını və ya
işıqforları söndürməyi tövsiyə etmirlər.
Təkcə bir saatlıq elektrik kəsintisi Yer kürəsinin
ekoloji vəziyyətini əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşdırmasa da, təşkilatçılar
inanırlar ki, bu tədbir bir çox insana elektrik enerjisinə qənaətin nəticədə
atmosferə zərərli tullantıları azaldacağını və hər bir qayğıkeş insana planetin
sağlamlığının qorunmasına töhfə vermək imkanı verəcəyini anlamağa kömək edəcək.
Həmçinin qeyd etmək lazımdır ki, "60"
kampaniyasının loqotipi insanların iqlim dəyişikliyi ilə mübarizə aparmaq üçün
tədbirlər görərək Yer kürəsinə həsr etdikləri 60 dəqiqəni təmsil edir. Lakin
Yer Saatı ildə bir dəfə işıqları bir saat söndürməkdən daha çox faydalıdır.
Buna görə də təşkilatçılar iştirakçıları saatdan kənara çıxmağa və planet üçün
daha bir addım atmağa, məsələn, suya qənaət etməyə, maşın sürmək əvəzinə
ictimai nəqliyyatdan daha tez-tez istifadə etməyə, sudan daha ehtiyatla istifadə
etməyə, kağız və plastik toplamağa və təkrar emal etməyə təşviq edirlər. Onlar,
həmçinin onları ətraf mühit və ekoloji təşkilatlar və fondlar tərəfindən
keçirilən müxtəlif ekoloji kampaniyalarda və tədbirlərdə iştirak etməyə təşviq
edirlər.
Azərbaycan bu qlobal kampaniyanı dəstəkləyən ölkələrin
siyahısına 2011-ci ildə qoşulub və o vaxtdan bəri kampaniya hər il IDEA-nın dəstəyi
ilə ölkəmizdə keçirilir.
Yer Saatı beynəlxalq kampaniyasının Azərbaycan üzrə
rəsmi əlaqələndiricisi olan IDEA İctimai Birliyinin və Ümumdünya Təbiəti
Mühafizə Fondunun birgə təşkilatçılığı ilə martın 28-də kütləvi aksiya təşkil
ediləcək.
Kampaniyaya qoşulan bir çox qurum və təşkilatlar
yerli vaxtla saat 20:30-dan başlayaraq binalarının fasad işıqlarını bir saatlıq
söndürəcək.
Mənbə:


UNESCO Beynəlxalq Mərkəzinin nəzdində fəaliyyət göstərən Beynəlxalq Ədəbiyyat və Jurnalistika Akademiyası (МАЛiЖ)